มิติใหม่การศึกษาเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์ของพระสงฆ์ไทย :
ศึกษากรณีพระธรรมทูตสายต่างประเทศ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

415

โดย…พระมหาสุเทพ สุวฑฺฒโน (เหลาทอง)ดร. นักวิเทศสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือที่เรียกว่า COVID-19 ที่แพร่กระจายไปทั่วโลกนั้น ได้ส่งผลกระทบต่อสถาบัน องค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน ไม่เว้นแม้แต่สถาบันการศึกษาก็ได้รับผลกระทบเช่นเดียวกัน ซึ่งทุกภาคส่วนจำเป็นต้องปฏิบัติตามมาตรการและการควบคุม โดยให้ความร่วมมือป้องกันควบคุมการแพร่ระบาดของโรคระบาด COVID-19 จากรัฐบาล

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาในระดับอุดมศึกษาของพระสงฆ์ ขณะช่วงเวลาของการเกิดแพร่เชื้อโรคระบาด COVID-19 ซึ่งขณะนั้นเป็นช่วงเวลาของการเปิดโครงการฝึกอบรมพระธรรมทูตสายต่างประเทศและได้เกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 ทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก อีกทั้งทางรัฐบาลมีการประกาศมาตรการต่างๆ เพื่อยับยั้งและควบคุมป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 ผู้บริหารโครงการอบรมฯ

จึงได้มีนโยบายกำหนดแนวทางปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ทำให้พระธรรมทูตสายต่างประเทศคณะนี้ ที่กำลังมีการจัดอบรมและพักอาศัยอยู่ที่ศูนย์พัฒนาศาสนาแคมป์สน อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์ มีอุปสรรคในการเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ได้ตามปกติ คณะผู้บริหารโครงการฯจึงได้มีการวางแผนและปรับเปลี่ยนการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคในรูปแบบผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งถือได้ว่าเป็นพระสงฆ์คณะแรกที่ได้ศึกษาผ่านระบบออนไลน์กับคณาจารย์ วิทยากร ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ผ่านโทรศัพท์มือถือและคอมพิวเตอร์ ทั้งโปรแกรม Zoom และ Google Meet

ในช่วงเริ่มต้นของการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์นั้น พบว่า พระธรรมทูตสายต่างประเทศส่วนใหญ่ ไม่เคยเรียนรู้ระบบแบบนี้มาก่อน มีเพียงจำนวนน้อยที่มีประสบการณ์ ในส่วนของผู้บริหาร คณาจารย์ และเจ้าหน้าที่ก็เช่นเดียวกัน ก็ทำให้ได้รับประโยชน์จากการศึกษาออนไลน์ไปพร้อมกัน ประเด็นสำคัญในการศึกษาแบบออนไลน์ เครื่องมืออุปกรณ์ต้องพร้อม อินเทอร์เน็ตสัญญาณต้องมีความเร็วแรง ผู้ใช้งานมีอีเมลล์ เพราะจำเป็นต่อการเข้าใช้งานโปรแกรมออนไลน์ อุปกรณ์ต่อพ่วงต่าง ๆ

เป็นที่น่าสังเกตว่าการเรียนรู้ในระบบออนไลน์นี้ ถือได้ว่าเป็นมิติการศึกษาแบบใหม่สำหรับพระสงฆ์ไทย ซึ่งก่อนหน้านี้ในระบบการจัดการเรียนการสอนของคณะสงฆ์ไทย ยังไม่มีการเรียนการสอนออนไลน์อย่างเป็นทางการ นี่ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่นำมาปรับให้สอดคล้องกับสถานการณ์ และปรับเปลี่ยนระบบการเรียนการสอนในมิติใหม่ตามการเปลี่ยนแปลงและเทคโนโลยี

ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นการศึกษาเรียนรู้แบบออนไลน์หรือแบบปกติทั่วไปในสถาบันการศึกษา การเรียนรู้เชิงประจักษ์จะช่วยให้สามารถเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนาได้ตามความเป็นจริง มีความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งไม่มีห้องเรียนรู้ที่ใดจะยิ่งใหญ่และยั่งยืนเทียบเท่าห้องเรียนรู้ตามธรรมชาติ สิ่งที่สำคัญคือ การศึกษาต้องนำพามนุษย์ไปสู่การเรียนรู้อย่างแท้จริง การศึกษาของมนุษย์นั้น ไม่ควรอยู่ปราศจากธรรมชาติ เพราะธรรมชาติมีสิ่งให้ต้องศึกษาเรียนรู้มากมาย

หลายคนพยายามศึกษาเรียนรู้แสวงหาสิ่งต่าง ๆ เพื่อตอบสนองต่ออายตนะ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ แต่ก็ยังไปไม่ถึงความสุขที่แท้จริง การพยายามค้นหาความรู้ ความสามารถของตนเองให้พบ จะทำให้การดำเนินชีวิตเป็นไปได้อย่างมีความสุข จงพยายามใช้ชีวิตให้อยู่เหนือสิ่งที่มาครอบงำจิตใจ คือ ความโลภ ความโกรธ และความหลง ให้ได้ มีสติสัมปชัญญะรู้เท่าทันสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ไม่ประมาท ดำเนินชีวิตให้มีความสมดุลกับธรรมชาติมากที่สุดแล้วจะพบจุดที่เรียกว่า “ความสุข”