กรมชลฯ ติดตามความก้าวหน้าโครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก จ.แพร่ แก้ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้ง เร่งผลักดันงบประมาณก่อสร้างในปี 2567 ชี้สร้างผลประโยชน์เป็นแหล่งน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภค การเกษตร และการประมง

33

กรมชลประทานเผยงานสำรวจ ออกแบบ โครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก อ.เด่นชัย จ.แพร่ แก้ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้งลุ่มแม่น้ำยม ชี้สร้างผลประโยชน์ สร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่ เป็นแหล่งน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภค การเกษตร และการประมง

นายเฉลิมเกียรติ คงวิเชียรวัฒน์ รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า เนื่องจากลุ่มแม่น้ำยมประสบปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งซ้ำซาก สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชนในพื้นที่เป็นประจำทุกปี กรมชลประทานจึงวางแผนศึกษาหาแนวทางต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ทั้งการพัฒนาโครงการแหล่งน้ำขนาดกลางและขนาดใหญ่ โครงการแก้มลิง โครงการผันน้ำหลาก การจัดการพื้นที่น้ำท่วม และการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อรองรับผู้ได้รับผลกระทบ ตลอดจนจัดทำแผนพัฒนาลุ่มน้ำยมแบบบูรณาการทั้งในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว โดยได้ว่าจ้าง บริษัท วิศวชลกร จำกัด เพื่อดำเนินการงานจ้างสำรวจ ออกแบบ โครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก ต.ห้วยไร่ อ.เด่นชัย จ.แพร่ ซึ่งเริ่มปฏิบัติงานมาตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม 2564 และสิ้นสุดสัญญาวันที่ 20 มิถุนายน 2565 รวมระยะเวลาดำเนินงาน 300 วัน วัตถุประสงค์ก็เพื่อให้มีแหล่งกักเก็บน้ำไว้ให้ประชาชนใช้สำหรับอุปโภคบริโภค และพื้นที่การเกษตรในฤดูแล้ง รวมถึงการเลี้ยงสัตว์ และเพื่อควบคุมปริมาณน้ำหลากและบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ท้ายอ่างเก็บน้ำ รวมถึงรักษาระบบนิเวศให้มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวและแหล่งพักผ่อนแห่งใหม่ของชุมชนท้องถิ่น ช่วยสร้างอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ ยกฐานะความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตของราษฎรในพื้นที่โครงการและบริเวณใกล้เคียงให้ดีขึ้นด้วย

ด้านนายพิเชษฐ รัตนปราสาทกุล ผู้อำนวยการสำนักออกแบบวิศวกรรมและสถาปัตยกรรม กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ประเภทอ่างเก็บน้ำที่มีความสำคัญและจำเป็นต้องดำเนินการตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐและสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาแหล่งน้ำ สำหรับใช้เป็นแหล่งเก็บกักน้ำและควบคุมปริมาณน้ำท่าให้เพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำในพื้นที่ตลอดทั้งปี สำหรับขั้นตอนการดำเนินงานสำรวจออกแบบโครงการ เริ่มตั้งแต่ทบทวนลักษณะทางอุทกวิทยาของโครงการ, ทบทวนข้อมูลงานสำรวจภูมิประเทศ ธรณีวิทยา ปฐพีกลศาสตร์ฐานรากและแหล่งวัสดุก่อสร้าง, ทบทวนลักษณะความเหมาะสมทางด้านวิศวกรรมของโครงการ จัดทำรายงานแนวคิดในการออกแบบและจัดทำเกณฑ์ทำหนดในการคำนวณ ออกแบบ งานคำนวณออกแบบ และจัดทำแบบ, คำนวณปริมาณงานก่อสร้าง และจัดทำรายการปริมาณงาน พร้อมประมาณราคาค่าก่อสร้าง, จัดทำรายการรายละเอียดด้านวิศวกรรม (Technical Specifications) และจัดสัมมนาแบบรายละเอียด ประชาสัมพันธ์ การมีส่วนร่วมของประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของโครงการ

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ชาวบ้านที่อยู่ในพื้นที่โครงการและบริเวณใกล้เคียงในอำเภอเด่นชัยต้องประสบปัญหาภัยแล้งทุกปี เพราะขาดแคลนแหล่งน้ำต้นทุน ซึ่งจากการรวบรวมข้อมูลของสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พบว่าปัญหาส่วนใหญ่เป็นการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค และเพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้งและฝนทิ้งช่วงในฤดูฝน ส่วนปัญหาอุทกภัยแบ่งได้เป็น 3 ลักษณะ คือ 1.เป็นลักษณะของน้ำป่าไหลหลาก 2.เป็นลักษณะของน้ำไหลล้นจากแม่น้ำและไหลเข้าท่วมพื้นที่ 3.เกิดน้ำท่วมจากทั้งสองลักษณะที่กล่าวข้างต้นพร้อมๆ กัน

ทั้งนี้ โครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก จะตั้งอยู่ที่หมู่ 7 บ้านช่วงบุก ตำบลห้วยไร่ อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ลักษณะเป็นเขื่อนดิน ประกอบด้วย อาคารทางระบายน้ำล้น อาคารควบคุมน้ำ อาคารท่อส่งน้ำลงลำน้ำเดิม ถนนเข้วหัวงาน ความจุอ่าง 11.0 ล้านลูกบาศก์เมตร พื้นที่ได้รับประโยชน์ประมาณ 10,000 ไร่ งบประมาณก่อสร้างราว 600 ล้านบาท การระดมความคิดเห็นจากผู้เข้าร่วมประชุมปัจฉิมนิเทศล่าสุดเมื่อเดือนพฤษภาคม 2565 ที่ผ่านมา เบื้องต้นพบว่า พื้นที่จังหวัดแพร่เป็นพื้นที่ที่เหมาะสำหรับการปลูกไม้ผล ถ้ามีโครงการปลูกป่าทดแทน กรมชลประทานสามารถใช้ไม้ผลมาสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนในพื้นที่ได้ หรือขอให้ช่วยทำโครงการโดยเร่งด่วน เพื่อผลักดันให้ได้รับงบประมาณปี 2567 หลังจากก่อสร้างเสร็จสิ้นแล้วต้องการให้ดำเนินการปรับปรุงฝายด้านท้ายอ่างด้วย ตั้งแต่ตำบลห้วยไร่ถึงตำบลเด่นชัย สำหรับเก็บกักน้ำไว้ใช้ต่อไป

นายพิเชษฐ กล่าวถึงการลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้างานสำรวจ ออกแบบ โครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวก เมื่อวันที่ 27-28 มิถุนายน 2565 ว่า ขณะนี้การศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมเสร็จเรียบร้อยแล้ว ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาอนุมัติของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เมื่อได้รับการอนุมัติแล้วก็จะเข้าสู่กระบวนการของบประมาณเพื่อดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำแม่พวก หากได้รับงบประมาณก็จะดำเนินการก่อสร้างทันที โดยใช้ระยะเวลาในการก่อสร้าง 4 ปี เพื่อเป็นแหล่งน้ำสำหรับ อ.เด่นชัย จ.แพร่ ถือเป็นยุทธศาสตร์หนึ่งในการเพิ่มพื้นที่ชลประทาน บรรเทาภัยแล้ง สามารถเก็บกักน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค และการเกษตร เพื่อป้องกันอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำยมและลุ่มน้ำสาขาใน อ.เด่นชัย จ.แพร่

ส่วนนางสาวสุชัญญา เสนาใจ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 7 ต.ห้วยไร่ อ.เด่นชัย จ.แพร่ กล่าวว่า มีความรู้สึกยินดีและดีใจที่การศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม รวมทั้งงานสำรวจ ออกแบบโครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวกคืบหน้าไป 90% แล้ว ในอนาคตอันใกล้ฝันจะเป็นจริงแล้ว สำหรับพี่น้องประชาชนที่จะได้รับประโยชน์ทั้งในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูฝนเกิดอุทกภัย ไม่สามารถเก็บกักน้ำได้ ส่วนในช่วงฤดูแล้งก็จะแล้งจัด ไม่มีน้ำในลำห้วยเลย ถ้ามีโครงการนี้เข้ามาในพื้นที่ก็จะเป็นประโยชน์ต่อชุมชน ทั้งในเรื่องน้ำอุปโภคบริโภค ส่งเสริมอาชีพการประมง และการเกษตร ชาวบ้านสามารถทำการเกษตรได้ตลอดทั้งปี ซึ่งเป็นอาชีพหลัก พื้นที่การเกษตรที่ได้รับประโยชน์ประมาณ 10,000 ไร่ แบ่งเป็นไม้ยืนต้น เช่น มะไฟ ลองกอง ลางสาด ทุเรียน ส้มโอ ซึ่งในอนาคตจะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและธรรมชาติ ก่อให้เกิดรายได้ในชุมชน

นอกจากนี้ ก็จะมีการประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องในเรื่องการห้ามขายที่ดินบริเวณเหนืออ่างหรือพื้นที่การเกษตรให้กับนายทุนอย่างเด็ดขาด รวมทั้งการหยุดตัดไม้ทำลายป่า แล้วหันมาทำการเกษตรเพิ่มขึ้น ถ้ามีโครงการอ่างเก็บน้ำแม่พวกเกิดขึ้น ก็จะมีการอบรมให้ความรู้ และจัดกิจกรรมในชุมชนเพื่อให้เกิดความรักและหวงแหนป่าชุมชน โดยมีกิจกรรมปลูกป่าเพิ่มขึ้น ซึ่งชาวบ้านได้เล็งเห็นถึงความสำคัญว่าป่ากับชุมชนต้องอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนตลอดไป